De langzame emancipatie van de zelfstandige vrouw

De werkende man en de huisvrouw, een verdeling die je nog weinig ziet tegenwoordig. Deze ouderwetse takenverdeling maakt plaats voor vrouwenemancipatie. Vrouwen worden namelijk steeds zelfstandiger. Maar snel gaat deze emancipatie zeker niet.

De vrouw neemt nog steeds 60 procent van het werk in het huishouden op zich. Dat blijkt uit de meest recentelijke Emancipatiemonitor van onderzoeker Wil Portegijs. “Niet alleen het huishouden, maar ook twee derde van de zorg voor de kinderen nemen vrouwen op zich.” Bij het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft zij in de afgelopen jaren vaker onderzoek gedaan naar emancipatie. “Ik kwam erachter dat het verschil in de verdeling van taken binnen het gezin in de afgelopen jaren kleiner werd. Het gaat wel om uiterst kleine veranderingen.”

Langzame verandering

Hoe kan het toch dat de verandering nihil is en dat de emancipatie zo langzaam gaat? Onderzoeker Wil Portegijs geeft aan dat een grote verandering als deze tijd nodig heeft: “Verandering gaat noodzakelijkerwijs langzaam. Dat de vrouw vaker kiest voor deeltijd is namelijk zo ingesleten in onze cultuur. Zo heeft bijvoorbeeld een crèche geen opvoedende rol in onze maatschappij, terwijl dit wél het geval is in veel Scandinavische landen.”

“Nu de vrouw meer uren gaat werken brengen zij hun kind vaker naar de opvang. Een opvang maakt het voor een vrouw mogelijk om de keuze te maken om meer te gaan werken”, dat blijkt uit het onderzoek van Portegijs.

Wat ook uit het onderzoek kwam is dat vijftig procent van de ouders met een kind jonger dan 18 jaar liever ziet dat de zorg gelijk wordt verdeeld. Een tiende van de ouders vindt dat dit ook daadwerkelijk in hun gezin is gelukt.

“Natuurlijk zien de ouders (en dan vooral de vrouw) dat de zorg gelijk wordt verdeeld. Alleen hoeveel van deze mensen werkt nou ook echt aan een stappenplan dat leidt tot verandering binnen het gezin?” Portegijs denkt dat er dan geen groot percentage over blijft. “Het is meer willen en misschien wel wensen in plaats van iets doen.”

“Zijn de vrouw en de man gelijk? Vroeger niet. Het gaat de goede kant op. De vrouw wordt meer zelfstandiger. Heeft haar eigen dingen, financiële onafhankelijkheid. Zo fijn. Alleen is in het huishouden de vrouw nog altijd het belangrijkste. Waarom? We gaan de goede kant op, maar er valt nog zoveel te winnen.”
– Lianne Schlepers
Redactie Vrouwen van Nu (Flevoland)

Parttime werkende moeders

Wie vinden dat de verdeling tussen werk en zorg bij hun thuis prima gaat, zijn René Baas (47) en zijn vriendin Laura Prikken (47). Dit koppel vormt samen met dochter Nikki (14) en zoon Sander (12) een gezin.

Uit het Emancipatieonderzoek blijkt dat de komst van kinderen voor steeds minder vrouwen aanleiding is om minder te gaan werken. Toch besloot Laura minder werkuren op zich te nemen, toen zij en haar man ouders werden van dochter Nikki: “We hebben het voor de geboorte van de kinderen gehad over hoe we dat nu gaan doen met werk. Ik ben toen van 32 uur naar 24 uur gegaan. René werkt nu fulltime in een installatiebedrijf en ik werk dus parttime. Dit gaat eigenlijk prima bij ons, aangezien wij makkelijke kinderen hebben.”

Hoewel er nog steeds huisvrouwen zijn in Nederland, zijn zij na de eeuwwisseling flink in de minderheid. “Het was nooit mijn plan om huismoeder te worden. Ik vind het leuk om te werken”, vertelt moeder Laura. “Het is voor mij niet alleen belangrijk, financieel gezien, maar ik wil ook niet dat mijn wereld zo klein wordt. Ik wil lekker onder de mensen zijn, in plaats van alleen maar luiers verschonen en ramen lappen.”

Dat Nederland kampioen is in deeltijdwerken (Emancipatiemonitor, 2018), herkennen René en Laura zeker: “Ik denk dat mijn baas het heel raar gaat vinden wanneer ik opeens veel minder ga werken. Ik zie in mijn omgeving toch ook meer dat de vrouw kiest voor een deeltijd baan.”  Laura vult hem aan: “René heeft ook een hoger uurloon, dus het is ook voordeliger dat hij diegene is die meer uren gaat werken.”

Geduld is het codewoord als we praten over grote vooruitgang in de vrouwenemancipatie. Ondertussen kunnen wij misschien alvast bezig met een stappenplan, om er echt te voor zorgen dat die verandering er komt. Voor Laura en René’s gelukkige gezin, is dit echter niet nodig.