Dit is het tweede deel van een tweedelig verhaal over de vrede in Ierland. Van de Troubles die een groot deel van de 20e eeuw domineerden, tot de Brexit-problemen van nu. Het eerste deel richt zich op het verhaal van Gleann Doherty, het tweede deel richt zich op de huidige situatie in Ierland en Groot-Brittannië vanwege Brexit. Klik hier om het eerste deel te lezen.

Geen land ondervindt de gevolgen van Brexit zo erg als Ierland. Het is het enige land dat een grens deelt met het Verenigd Koninkrijk, het is een van de grootste handelspartners van het Verenigd Koninkrijk en het heeft als geen ander land zo’n recente bloedige geschiedenis met de Britten. Een geschiedenis die het leven heeft gekost van duizenden katholieken en protestanten tijdens de dertigjarige Troubles. Met deze pijnlijke geschiedenis nog vers in het geheugen, zijn de gevaren van Brexit maar al te groot. Hoe zit het met de grens, de handel en bovenal, hoe zit het met de nog fragiele vrede in Ierland?

Onzekerheid

Uitstel na uitstel heeft ervoor gezorgd dat er veel onzekerheid is in de hele Europese Unie, maar met name Ierland. Momenteel lijkt het erop dat er een backstop gaat komen: de situatie blijft tijdelijk zoals hij nu is totdat er een oplossing is gevonden. De term komt uit de honkbalwereld, het is een net dat bedoeld is om afdwalende ballen tegen te houden, zodat ze niet in het publiek eindigen. In deze context is het dus een vangnet voor mogelijke problemen die op kunnen duiken wanneer er geen oplossing is gevonden voor de Ierse grens. Dit is echter een tijdelijke oplossing voor een dringend probleem. Dit versterkt het gevoel van onzekerheid dat de Ieren voelen. Zo schrijft Pietro Manzini, onderzoeker van het Dublin City University Brexit Institute,: “Perhaps the famous headline ‘Fog in Channel – the Continent is cut off’ is a fake, but certainly in these days of Brexit the Channel is full of fog and the Continent – from where I write – is very confused.”

Foto gemaakt door Keith Yahl, symbolische mist op het Engelse kanaal

Het Goede Vrijdag Akkoord

Momenteel is er een kleine protestantse meerderheid in Noord-Ierland. Paul Nohan, een onderzoeker van het Northern-Ireland Policing Board, vertelde aan de BBC dat er waarschijnlijk een katholieke meerderheid in Noord-Ierland is in 2021. Hij geeft hierbij wel aan dat dit niet automatisch betekent dat een meerderheid van de bevolking dan ook voor Ierse hereniging is. Volgens het Goede Vrijdag Akkoord, het vredesakkoord tussen de Ierse en de Britse regering, moet er dan wel een referendum komen over de grens. De mensen in het noorden stemmen dan of ze bij Ierland of het Verenigd Koninkrijk willen horen. Als het de eerste keer niet doorgaat, moet er binnen zeven jaar nog een referendum worden georganiseerd totdat er wordt gestemd voor een verenigd Ierland. Het is dus slechts een kwestie van tijd voordat Ierland weer herenigd is, Brexit versnelt dit proces.

De Noord-Ierse identiteit

Ook zijn in Noord-Ierland de gevoelens hoog tegenover de Britten. Zelfs rondom de naam van de stad “Derry” is veel commotie. Protestanten zeggen Londonderry, katholieken zeggen Derry. Op veel borden staat het “London” deel van de plaatsnaam doorgekrast, en op andere borden is het erbij geschreven. Dit is typerend voor de verdeeldheid in Noord-Ierland rondom hun Britse, en tegelijk Ierse, identiteit. Zo geeft Gleann Doherty aan zich beledigd te voelen als iemand hem Noord-Iers, of nog erger, Brits, zou noemen. “Naar mijn mening is Noord-Ierland een kunstmatige Britse staat. Ik ben een Ierse burger en aanvaard de staat niet als land. Noord-Ierland is Brits bezet grondgebied en daardoor is Ierland nog steeds niet vrij van Britse onderdrukking.”

Politieke verschuivingen

Brexit zorgt ook voor een politieke verschuiving. Veel boeren zijn traditioneel gezien protestanten en unionisten, zij stemmen veel op de DUP, de Noord-Ierse partij die het Verenigd Koninkrijk steunt. De boeren verliezen ongeveer 23% van hun inkomen en hun markt valt in elkaar vanwege Brexit, geen boer wil dat natuurlijk. Zij zijn nu dus meer geneigd om op Sinn Féin, de Noord-Ierse partij die de republiek steunt, te stemmen. Veel protestantse jongeren zullen waarschijnlijk nu ook minder snel geneigd zijn om op de DUP te stemmen. Het zou dus politieke zelfmoord zijn om als Noord-Ierse partij een aanhanger van Brexit te zijn. Toch blijft de DUP trouw aan het Verenigd Koninkrijk. Dit terwijl Noord-Ierland ervoor heeft gestemd om in de Europese Unie te blijven.

Een herenigd Ierland

Gunther Thumann, IMF-econoom tijdens de Duitse hereniging, heeft een onderzoek in 2017 uitgevoerd over de consequenties van een herenigd Ierland. Daaruit bleek dat er binnen vijf jaar een complete draai zal zijn. Er zal veel werkeloosheid zijn waardoor een herenigd Ierland veel aantrekkelijker lijkt. Veel mensen zouden zeggen dat het een droom is, maar hij zegt dat het binnen vijf jaar zelfs realistisch is. De werkeloosheid zal afnemen in een herenigd Ierland en de investeringen nemen toe.

Een harde Brexit heeft grote economische gevolgen voor Ierland

Kurt Hubner, docent politicologie aan de Universiteit van Brits-Columbia, heeft in 2015 een soortgelijk onderzoek geleid. Hierin schreef hij dat een voordeel van €36,5 miljard mogelijk was binnen acht jaar na eenwording. In 2018 kwam er namens hem nog een rapport naar buiten waarin hij bekend maakte dat een harde Brexit grote economische gevolgen voor Ierland zal hebben. Zo zal het eiland €42,5 miljard binnen 5 jaar mislopen vanwege onder andere het vertrek uit de douane-unie en de Europese interne markt. 

De Ierse grens

Graffitti in Derry

Maar het grootste probleem dat Brexit met zich meebrengt is de Ierse grens. Vroeger was de grens een Britse militaire installatie waarbij het ongeveer een uur of twee duurde om de grens over te kunnen steken. Nu kost het een kwartier om de grens over te steken en niemand wil terug naar hoe het vroeger was. Doherty: “Met grenscontrolepunten geef je mensen een reden om het geweld weer terug te brengen, je geeft ze een doelwit om op te schieten. Dat is waar de verdeeldheid weer op zal spelen.”

“Vrede is een proces en Brexit brengt dat in gevaar”

Opkomend geweld

Ook is men bang voor een mogelijke herhaling van het geweld van vroeger. Zo geeft Doherty aan: “Vrede is een proces en Brexit brengt dat in gevaar.” Beetje bij beetje is Ierland sinds het Groede Vrijdag Akoord bezig met de opbouw van de relatie tussen de Ieren en de Britten. Dit proces wordt bedreigd door de mogelijkheid van opnieuw een harde grens. Met name het geweld in Derry van de afgelopen paar maanden, met de autobom in januari en de moord op journaliste Lyra McKee, maakt mensen in Noord-Ierland erg bang.

Op een bijzondere manier brengt Brexit zowel mensen bij elkaar als uit elkaar. Er is vooral veel verwarring en onduidelijkheid onder de Ieren. Veel Noord-Ieren zien echter de voordelen van de Europese Unie en willen daarom graag bij de Europese Unie blijven. Dit zorgt ervoor dat veel Noord-Ieren er nu meer over nadenken om zich weer aan te sluiten bij Ierland, om zo lid te blijven van de Europese Unie. Niemand wil een harde grens en de angst voor opnieuw opkomend geweld is zeker aanwezig. Het hele Brexit-spektakel laat zien dat mensen zeker gepolariseerd zijn in het Verenigd Koninkrijk, maar tegelijkertijd komen mensen ook meer bij elkaar om oplossingen te vinden voor problemen. Verbondenheid en verdeeldheid, twee kanten van dezelfde Brexit munt.

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s